Bài Đồng Dao

Bài Đồng Dao Trẻ con nước ta có trò chơi, bắt đầu từ bài đồng dao:

“Chi chi chành chành,
Cái đanh thổi lửa,
Con ngựa chết trương,
Ba vương ngũ đế,
chấp chế đi tìm,
ú tim bắt được,
ù à ù ập”.

Bài đồng dao đó được giải thích như sau:

• Chi chi là chi nọ (trong một tộc họ) nối với chi kia.

• Chành chành là nếu không có chi kế tiếp thì “chành” sang họ trực hệ hoặc đồng tông.

• “Cái đanh thổi lửa” là biểu hiệu thời cổ xưa có ông Toại Nhân dùng dùi đá lấy lửa.

• “Con ngựa chết trương” là hình ảnh chuyện nhân vật Hiên Viên (tôn tử Hiên Viên) phản vua Thần Nông, giết vua và mười bốn người, cướp ngôi, tự xưng chính mình là hậu duệ của Thần Nông. Hiên Viên đã phạm vào lời nguyền “Bắc Nam không xâm phạm nhau”, gây nên cảnh “người và ngựa chết trương đầy đồng nội”.

• “Ba vương Ngũ đế”, nói về trước ngũ đế, là năm vị tổ của Kinh Dương Vương gồm:

1 Đế Thiên (Phục Hy),
2 Đế Thích (Thần Nông),
3 Đế Khôi (Viêm Đế, viêm là lửa),
4 Đế Tiết (Hoàng Đế, vị vua đã phạm lời nguyền),
5 Đế Thức (Thần Đế).

Ba vương là ba vua anh em ruột dòng dõi Đế Thức, đó là: Đế Minh, Đế Lai và Đế Long Cảnh.

• “Chấp chế đi tìm”,

Vua cả tên Minh, Đế Minh đã đặt tên nước ta thời ấy là Xích Quỷ, xích là đỏ, màu lửa để chỉ rằng đây là dòng dõi của Đế Viêm, quỷ là một trong 28 ngôi sao, tượng trưng phương nam (không phải quỷ là ma quái).

• “Ú tim bắt được”, bắt được chế độ liên hiệp trăm họ lại, tạo dựng nên nhà nước Văn Lang.

• “Ù à ù ập” là tán thán từ tỏ dấu hiệu vui mừng.

Bách Việt


# Việt Sử, Sử nước Việt, Xích Thần, Xích Quỷ, Hồng Bàng, Văn Lang,

# Việt Tộc